Vandaag heeft de rechtbank Zwolle de maximale gevangenisstraf opgelegd aan de Eritrese ‘Walid’ die terechtstond voor het leidinggeven aan een criminele organisatie. Volgens de rechtbank is bewezen dat Walid zich schuldig maakte aan “zeer ernstige, grootschalige en gewelddadige vorm van mensensmokkel”, strafbaar gesteld onder artikel 197a Sr. Onderdeel van de aanklacht waren de mensonterende omstandigheden waaronder migranten in Libië (Bani Walid) werden vastgehouden in loodsen die door Walid werden gerund. Aldaar moesten ze onder druk en/of dreiging van fors geweld duizenden dollars betalen aan de criminele organisatie (soms meermalen). Na betaling werden ze vanaf de Libische kust in gammele bootjes de Middellandse Zee opgestuurd, om de levensgevaarlijke overtocht naar Europa te maken.
Vier survivors worden in deze strafzaak bijgestaan door advocaten Brechtje Vossenberg en Barbara van Straaten. Tijdens de inhoudelijke behandeling afgelopen november maakten cliënten gebruik van hun spreekrecht. Daarbij vertelden zij de rechtbank over hun ervaringen, de impact die de smokkelpraktijken van Walid op hen heeft gehad en wat het voor hen betekent dat hij daarvoor verantwoording moest afleggen in de strafzaak. Hun advocaten hebben in dat kader ook namens hen het woord gevoerd. Zij onderstreepten daarbij ook de bredere impact van de strafzaak voor de Eritrese diaspora, specifiek de groep die Europa is in-gesmokkeld via de organisatie van Walid. Het betreft een grote groep mensen in Nederland, en elders ter wereld voor wie deze strafzaak een enorme betekenis heeft. De rechtbank heeft hier oog voor gehad, en de inhoudelijke behandeling en de uitspraak van vandaag waren om die reden te volgen via een livestream (in het Nederlands, Engels en Tigrinya).
In de strafzaak is namens Walid de rechtsmacht betwist, omdat de feiten zich grotendeels buiten Nederland hebben afgespeeld. De rechtbank heeft vandaag echter bepaald dat zij over het merendeel van de tenlastegelegde feiten wel degelijk rechtsmacht heeft. Ten aanzien van de mensensmokkelfeiten werd rechtsmacht aanvaard voor zover de migranten genoemd in de tenlastegelegd feiten binnen afzienbare tijd na de overtocht naar Italië, doorreisden naar Nederland om hier asiel aan te vragen. Daarmee trad naar oordeel van de rechtbank het constitutief gevolg van de mensensmokkel in Nederland in, en is de mensensmokkel in Nederland voltooid zodat zij rechtsmacht heeft om over die feiten te oordelen. In deze strafzaak staat ons kantoor vier survivors bij die via de criminele organisatie van Walid Europa bereikten. Voor twee van hen geldt dat het constitutief gevolg van de mensensmokkel door (de organisatie van) Walid inderdaad in Nederland intrad. Voor de andere twee heeft de rechtbank helaas geen rechtsmacht aanvaard.
Cliënten hebben uitgebreide verklaringen afgelegd in de strafzaak. Enerzijds deden zij dat met het oog op de waarheidsvinding, anderzijds in de hoop dat het een stukje rechtvaardigheid oplevert en erkenning voor wat hen is aangedaan en door wie. Cliënten zijn dan ook verheugd met de veroordeling van Walid Er is door de rechtbank vastgesteld wat er langs de smokkelroute en in de kampen van Walid in Libië gebeurt, en dat Walid daarbij een leidinggevende rol heeft gespeeld.
In de woorden van de rechtbank:
“De rechtbank stelt vast dat de onderhavige zaak, door zowel de omvang als de aard van de feiten, van een uitzonderlijke ernst is, enerzijds vanwege de ondermijning van het Nederlandse en Europese vreemdelingenbeleid, maar anderzijds en vooral vanwege de bijzonder wrede, gewelddadige en mensonterende behandeling waaraan de verdachte en zijn mededaders de migranten hebben blootgesteld. Verdachte en zijn mededaders hebben gewetenloos, zonder mededogen en zonder oog voor de menselijke waardigheid gehandeld. Naar het lijkt enkel en alleen om zoveel mogelijk geld af te persen van kwetsbare en hulpeloze mensen die op zoek zijn naar een betere toekomst.”
Namens cliënten zijn ook vorderingen benadeelde partij ingediend. Omdat de feiten grotendeels in Libië plaatsvonden, was op de vorderingen materieel Libisch burgerlijk recht van toepassing. Namens cliënten is de rechtbank over het juridich kader geïnformeerd, en de rechtbank heeft daarnaast ook zelf deskundigen aangewezen om haar nadere inlichtingen over het Libisch recht te verschaffen. Zodoende was de rechtbank voldoende geïnformeerd om inhoudelijk over de vorderingen te oordelen.
Zie verder
- Persbericht rechtbank Zwolle: ‘20 jaar cel voor grootschalige en gewelddadige mensensmokkel van Eritrese migranten’
- Eindvonnis Rechtbank Overijssel 27 januari 2026, ECLI:NL:RBOVE:2026:330
- Hotse Smit, 'Maximale gevangenisstraf voor ‘volstrekt gewetenloze’ mensensmokkelaar', Volkskrant, 27 januari 2026
- Corder, ‘Dutch court sentences Eritrean man to 20 years for cruel people smuggling’, Washington Post, 27 januari 2026
Eerdere berichten