Business & human rights, corporate social responsibility (CSR) of maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), de moderne corporate kan er niet meer omheen. Al jaren dienen bedrijven in toenemende mate verantwoording af te leggen over de manier waarop zij opereren in de maatschappij. Het gaat hierbij al lang niet meer enkel om de grote multinationals. Banken, pensioenfondsen en andere investeerders krijgen kritische vragen over hoe en waar hun investeringen terecht komen. Ook het internationaal opererende MKB krijgt in toenemende mate met dit onderwerp te maken. We zagen daarvan al voorbeelden in de bloementeelt en kledingindustrie.

Het onderwerp overstijgt bovendien steeds vaker de ‘klassieke’ terreinen van CSR en MVO zoals kinderarbeid en uitbuiting. Ook aspecten als milieuschade, corruptie, internationale sancties en de verhouding tot inheemse volken hebben in toenemende mate de belangstelling van wetgevers, toezichthouders en de media.

Daarnaast is de reikwijdte van maatschappelijk verantwoord ondernemen toegenomen. Niet alleen het eigen optreden jegens de directe omgeving wordt onder de loep genomen, maar ook de rol van de leveranciers en afnemers elders in de supply chain is van belang. Waar komen mijn grondstoffen vandaan en hoe wordt mijn product vervolgens gebruikt door mijn klanten? Het zijn vragen waarmee steeds meer ondernemingen zich geconfronteerd zien.

Al met al resulteren deze ontwikkelingen in een uitbreiding van de verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden van investeerders en ondernemingen. Dit kan gaan om civielrechtelijke aansprakelijkheden (zie hiervoor ook de bijdrage op de pagina ‘Internationaal recht’), maar ook strafrechtelijk zijn de verantwoordelijkheden en risico’s voor ondernemingen behoorlijk toegenomen. De Nederlandse overheid treedt hierbij, al dan niet in Europees verband, steeds vaker op als katalysator van nieuwe wetgeving. Via politieke druk (denk aan de kledingindustrie in Bangladesh) wordt actief opgetreden tegen vermeende mensenrechtenschendingen. Als gevolg hiervan is het spectrum aan bestuursrechtelijke en strafrechtelijke maatregelen waarmee bedrijven kunnen worden opgespoord en bestraft de laatste jaren enorm uitgebreid. Ondernemen over de grens gaat daarom steeds vaker gepaard met gespecialiseerd, juridisch advies. 

Prakken d’Oliveira en Business & Human Rights
De advocaten van Prakken d’Oliveira richten zich op de juridische aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Als enig Nederlandse kantoor dat gespecialiseerd is in de mensenrechten, hebben we veel ervaring opgedaan op het gebied van business & human rights. Bekende zaken zijn bijvoorbeeld de  zaak tegen Shell in verband met milieuvervuiling in Nigeria, een aangifte tegen de Rabobank wegens betrokkenheid bij witwassen, en een civiele claim tegen FIFA voor zijn rol bij de schending van het internationaal arbeidsrecht in Qatar. Wij kunnen hierbij zowel de respondenten (ondernemingen) als slachtoffers van mensenrechtenschendingen bijstaan.

Prakken d’Oliveira specialiseert zich daarnaast in business & human rights in conflictgebieden. De risico's in conflictgebieden zijn altijd acuut en reëel. Er is sprake van een onveilige en onoverzichtelijke situatie ter plaatse en de gebruikelijke instanties functioneren vaak niet meer. Dit vraagt om een gespecialiseerde aanpak, die al snel zal afwijken van de ‘standaard’ juridische dienstverlening in vredestijd. Onze ervaring met internationale onderzoeken en onderzoek ter plekke heeft dan een grote meerwaarde. We gaan hierbij verder dan andere kantoren. Wij beschikken over een uitgebreid internationaal netwerk dat ons helpt om on the ground de situatie te beoordelen en lokaal juridisch advies in te winnen. Met specialistische oplossingen en een grote expertise op het gebied van oorlogsrecht en internationaal recht bieden wij daarmee een unieke dienstverlening. 

Daarnaast bouwen wij op een lange ervaring in de adviespraktijk over (internationale) sancties. Deze expertise helpt ons bijvoorbeeld om bedrijven te adviseren die hun werkgebied willen uitbreiden naar nieuwe (risico) landen of die zich plots geconfronteerd zien met een veranderende politieke realiteit in de landen waarin zij opereren. Zo kunnen bijvoorbeeld sanctiemaatregelen worden ingesteld tegen een of meer strijdende partijen die direct invloed hebben op de ondernemingsmogelijkheden. Ook hierbij kan ons kantoor juridische bijstand verlenen, desnoods door te procederen tot aan Straatsburg (Europees Hof voor de Rechten van de Mens) of Luxemburg (Europees Hof van Justitie).

Contact
Liesbeth ZegveldMichiel PestmanGöran SluiterMarieke van EikChanna SamkaldenTamara BurumaBarbara van Straaten